پژوهش

مهر 02, 1395 Written by 
Rate this item
(0 votes)

ممکن است چنین تصور شود که تحقیق همان تالیف است و از نظر علمی اهمیت یکسانی دارد؛ حق این است که گفته شود تحقیق تلاش علمی ارزشمندی است که از تالیف مهم تر و سخت تر است، همین طور که احیای آثار قدیمی و تصحیح و آرایش آن ها به وضع علمی و مطلوب (فدائی، 1386) امروزی از تالیف مهم تر است. در واقع تحقیق تلاش علمی و ملی برای احیای هویت است؛ خواه این هویت درباره آثار قدیمی باشد یا خلق و ابتکار جدید و یا کشف راه حل برای مسائل موجود (تونجی،1415 ق،9).

انسان ممکن است درباره چیزی کتاب بنویسد اما نتواند رساله بنویسد؛ مثلا کسی که می خواهد درباره علامه امینی صاحب کتاب الغدیر و یا شیخ آقا بزرگ تهرانی صاحب کتاب الذریعه و یا پروفسور محمود حسابی کتاب بنویسد سعی می کند که همه کتابش مدح و تعریف باشد؛ او هرگز به خطاها و اشتباهاتی که در زندگی ممدوح ممکن است باشد نمی پردازد. در حالی که اگر بخواهد پایان نامه و یا رساله بنویسد طبعاً باید هم محاسن و هم معایب را بگوید.

تعریف تحقیق یا پژوهش

تحقیق از واژه حق گرفته شده و به معنای رسیدن به حق و حقیقت است که انسان نوعاً طالب و خواستار آن است. انسان تشنه حقیقت است و از اینکه بداند چگونه آن را به دست می آورد، خوشحال می شود. تحقیق یا پژوهش در سومین واژه نامه بین المللی ویستر (1975، 984) چنین معنا شده است؛ «پژوهش، بررسی یا کاوش سخت کوشانه و به معنای خاص، تحقیق و تجربه انتقادی جامعی با هدف کشف واقعیت های نو و تفسیر درست این واقعیت ها، تجدید نظر در نتیجه گیری ها، نظریه ها و قوانین پذیرفته شده در پرتو واقعیت های تازه کشف شده و به کارگیری عملی نتیجه گیری ها، نظریه ها و قوانین جدید است.» در لغت نامه دهخدا (1377، 6485) در ذیل واژه تحقیق مطالب فراوانی آمده است که بخشی از آن به این قرار است:

حقیقت کردن، درست و سر راست کردن، رسیدگی و وارسی کردن، به کنه مطالب رسیدن، واقع چیزی را به دست آوردن؛ بدانستن و تصدیق کردن قولی را، واجب کردن و تایید و اثبات مسئله به دلیل کردن، (کشاف اصطلاحات الفنون) تعمق کردن در علوم و ادبیات، از روی تحقیق، به راستی، بدون تردید و شک، بی گمان. سعدی گوید:

نه مرد است آن به نزدیک خردمند               که با پیل دمان پیکار جوید

بلی مرد آن کس است از روی تحقیق            که چون خشم آیدش باطل نگوید

اهل تحقیق؛ فیلسوفان و مجتهدان (ناظم الاطباء)، اهل حقیقت و راستی و درستی، مردمی که جویای حقیقت و درستی باشند، فرزانگان و آزادگان اهل حکمت و عرفان.

اگر به ریشه شناسی واژه تحقیق در زبان انگلیسی هم توجه کنیم، چیزی مشابه را دریافت می کنیم. کلمه Research به معنای «باز جست و جو» است. این به آن معناست که واقعیتی قبلا بوده است و اینک به خاطر مسائل گوناگون پرده ابهام و پندار روی آن کشیده شده است و محقق باید این پرده را کنار بزند و آنچه را قبلا بوده است دوباره بیابد. یا اینکه واقعیتی در مسائل اجتماعی چون آرامش، رضایت، شادمانی به طور کلی و نسبت به فرد، جامعه و اموری وجود داشته و اینک آن پدیده ها از میان رفته و یا دچار آسیب شده است و محقق می خواهد با بررسی پژوهشگرانه خود وضعیت نخستین را طلب کند و علت و یا علل بروز چنین ناگواری هایی را به دست آورد و نتایج آن را تحلیل نماید. به نظر بعضی (به نقل از ستوده 1371،354) تحقیق به مجموع اقداماتی گفته می شود که برای کشف قسمتی از مشخصات جهان حقیقی انجام می گیرد؛ و ستوده می گوید: «هدف تحقیق به دست آوردن روشهای درست پژوهیدن و به طور کلی کشف حقایق و پیدا کردن جواب مسائل و حل مشکلات و به دست آوردن معیارهایی برای درست اندیشیدن و درست عمل کردن در نتیجه گسترش دامنه معلومات و معارف بشری است.»

او درباره فایده تحقیق موارد زیر را بر می شمرد:

    اقناع میل کنجکاوی درباره گذشته و حال؛
    تغییر سا تثبیت ارزش ها و ارائه راه های بهتر در حیات مادی و معنوی انسان؛
    ادامه حیات علمی در رشته های مختلف؛
    ادامه حرکت برای رسیدن به حقیقت؛
    گشودن راهی برای علاقه مندان به تحقیق.

پژوهش در واقع، فرآیند رسیدن به راه حل های قابل اطمینان مسائل از طریق گردآوری، تحلیل و تفسیر داده ها به گونه ای برنامه ریزی شده و نظام مند است. بعضی می گویند (کومار، 1374):

ما باید دلایل کاری را که انجام می دهیم بدانیم و از چگونگی و دلایل شیوه هایی که برای انجام کارمان پذیرفته یا نپذیرفته ایم نیز آگاه باشیم.

در پژوهش های اثبات گرایانه و یا پوزیتیویستی تعمیم؛ یکی از هدف های مهم تحقیق است که محقق با استفاده از استدلال های منطقی (قیاس، استقرا) به آن می پردازد. در این نوع تحقیقات که عموما بر مدار کمیت سیر می کند موارد پژوهش عبارت است از:

    جست و جو پیرامون اصل و بنیاد پدیده ای ویژه؛
    محقق ساختن درستی رویدادهای خاص؛
    کشف واقعیت های نو؛
    تحلیل واقعیت ها؛
    تفسیر درست واقعیت ها؛
    تجدید نظر در واقعیت ها؛
    تجدید نظر در واقعیت های پذیرفته شده؛
    کاوش علمی یا تحقیق نظام مند شامل فرضیه ای نو، اصلاح فرضیه پیشین آزمون آن فرضیه؛
    تثبیت و تحکیم تمام یا بخشی از روابط موجود بین عوامل گوناگون با نظر به فعالیت های انجام شده در یک زمینه خاص با اطمینان نسبی؛
    رسیدن به حقایق قابل تعمیم؛
    ترکیب و تلفیق واقعیت های تثبیت شده؛
    بیان تعمیم ها یا قوانینی که جنبه جهانی دارند بر پایه شواهد و تایید و تحکیم این قوانین از طریق دیگر مشاهدات؛
    تجدید نظر در قوانین در پرتو واقعیت های نو. (همان)

در پژوهش های کیفی، اگر چه بحث تعمیم مطرح نیست ولی پژوهش به گونه ای دیگر سامان می یابد. در پژوهش های کیفی تحقیق بر عمق تکیه دارد تا بر سطح. در این تحقیق ها که اغلب موردی را می کاود و یا حادثه ای را بررسی می کند و یا وضعیتی را به منظور پیش بینی های مورد انتظار به محک آزمایش می زند، ویژگی های تحقیق به صورت دیگر شکل می گیرد؛ به طوری که یا فضیه ندارد و یا ممکن است در حین کار شکل گیرد و نتیجه کاملا قطعی نباشد.

منابع:

تونجی، محمد(1415 ق)، المنهاج فی تالیف البحوث ئ تحقیق مخطوطات، لبنان: عالم الکتاب.

ستوده، غلامرضا (1371)، مرجع شناسی و روش تحقیق در ادبیات فارسی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها(سمت).

فدائی، غلامرضا (1386)، آشنایی با نسخ خطی و آثار کمیاب(فارسی و عربی)، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها(سمت).

کومار، کریشان (1374)، روش های تحقیق در کتابداری و اطلاع رسانی، ترجمه فاطمه رهادوست، با همکاری فریبرز خسروی، تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

Read 708 times Last modified on جمعه, 02 مهر 1395 07:46
Super User

تمام حقوق اين اثر متعلق به آموزشگاه تدبيرسازان دامون بوده و هرگونه كپي برداري از مطالب موجود بدون مجوز از مركز آموزشي خلاف و پيگرد قانوني دارد

Website: topadviser.ir Email این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.

Download Archive

پذیرش مقاله

پذیرش مقالات ISI,ISC و علمی پژوهشی در ژورنال های مورد تایید وزارت علوم با کمترین زمان و پایین ترین هزینه ممکن

ادامه مطلب...

Download Archive

مشاوره در نگارش پایان نامه

مشاوره جهت نگارش حرفه ای پروپوزال و پایان نامه در تمامی رشته ها و همچنین تعهد به آموزش

ادامه مطلب...

Download Archive

مشاوره در نگارش مقاله

مشاوره و راهنمایی در انتخاب موضوع و نگارش حرفه ای مقالات در تمامی رشته ها

ادامه مطلب...

Download Archive

استخراج مقاله

در صورتیکه پایان نامه خود را تکمیل و علاقمند به استخراج مقاله از آن برای چاپ در نشریات معتبر داخلی و خارجی هستید.

ادامه مطلب...

ویرایش مقاله

Download Archive

ویرایش مقاله

توصیه می شود مقالات خود را پس از تهیه، توسط افراد متخصص همان رشته که دارای مدارج علمی و تجربه بالا هستند، ویرایش کنید.

ادامه مطلب...

ترجمه فوق تخصصی

Download Archive

ترجمه فوق تخصصی

مقالات فارسی خود ر ا توسط افراد متخصص همان رشته که سابقه ترجمه مقالات علمی ،داشته اندترجمه نمایید.

ادامه مطلب...

پروژه های دانشجویی

Download Archive

پروژه های دانشجویی

مشاوره جهت انجام پروژه های دانشجویی وتحلیل آماری پایان نامه ها وتحقیقات در تمامی رشته ها

ادامه مطلب...

ترجمه و چاپ کتاب

Download Archive

ترجمه و چاپ کتاب

داشتن کتاب (تالیف و ترجمه) دارای 20 امتیاز در مصاحبه دکتری در هر رشته ای می باشد. در صورتی که مقالاتISI دارای 7 امتیاز ، پژوهشی 5 امتیاز و کنفرانسی دارای 2 امتیاز است.

ادامه مطلب...

 

اطلاعات مالی گروه مشاوران برتر  :  شماره حساب : ۰۲۰۱۰۰۸۴۶۸۰۰۵   شماره کارت : 6037997245207718  بنام : عبدالرضا رعاضی طبری  بانک : ملی